Rodzajniki Określone i Nieokreślone w Języku Niemieckim


Większość rzeczowników w języku niemieckim poprzedzona jest rodzajnikiem. Rodzajnik określa rodzaj rzeczownika, jego liczbę i przypadek. Rozróżniamy  następujące typy rodzajników:

  • określone
Rodzajnik Określony - Liczba pojedyncza Rodzajnik Określony - Liczba mnoga
der

dla rodzaju męskiego

die dla wszystkich rodzajów liczby mnogiej.
die  rodzaju żeńskiego
das   dla rodzaju nijakiego
  • nieokreślone
Rodzajnik Nieokreślone- Liczba pojedyncza Rodzajnik Nieokreślony - Liczba mnoga
ein  

dla rodzaju męskiego

w  liczbie mnogiej rodzajnik nieokreślony nie występuje!
eine rodzaju żeńskiego
ein    dla rodzaju nijakiego

W języku polskim rodzajniki nie występują. Mówimy np.: stół, lampa, dziecko i wiemy, że chodzi o (ten) stół (rodzaj męski), () lampę (rodzaj żeński) i (to) dziecko (rodzaj nijaki). Skąd to wiemy? Zdolność rozpoznawania rodzajów jest dla nas czymś naturalnym, możemy ewentualnie wesprzeć się zaimkami przymiotnymi (por. przykład powyżej) lub przymiotnikami występującymi przed rzeczownikiem (np. drewniany stół, wysoka lampa, grzeczne dziecko).

W języku niemieckim, można powiedzieć, sprawa jest ułatwiona, gdyż to właśnie rodzajnik przekaże nam informację o rodzaju rzeczownika. Powiemy.:

der Tisch (stół)

die Lampe (lampa)

das Kind (dziecko)

i będziemy wiedzieli, że chodzi kolejno o: rodzaj męski, żeński i nijaki. Rodzajnik jest również tym elementem, który będzie się odmieniał w sposób regularny przez przypadki. Co może sprawić uczącym się języka niemieckiego trudność? Fakt, że rodzaje w języku niemieckim często nie pokrywają się z rodzajami w języku polskim. Coś, co mogłoby się wydawać np. rodzaju męskiego, w rzeczywistości przyjmuje inny rodzaj. RODZAJNIKÓW NALEŻY WIĘC UCZYĆ SIĘ WRAZ Z RZECZOWNIKAMI NA PAMIĘĆ ! Znając właściwy rodzajnik będziemy w stanie poprawnie odmienić rzeczownik w zdaniu oraz, w efekcie, bezbłędnie posługiwać się językiem niemieckim.

Ponieważ, tak jak już wspomniałam, w języku polskim rodzajniki nie występują, nie da się ich tak do końca przetłumaczyć na nasz język. Możemy zaryzykować i przetłumaczyć rodzajnik nieokreślony jako: "jakaś/jakiś/jakieś, bliżej nieokreślony/-e natomiast rodzajnik określony jako: "ten/to/ta, konkretny/a przedmiot, osoba, pojęcie". Czasami takie tłumaczenie brzmi poprawnie, czasami jest "na siłę", wtedy rodzajników w ogóle się nie tłumaczy. Oto przykłady zdań:

Das ist ein Kuli.

To jest "jakiś" długopis

(ten długopis jest bliżej nieokreślony, mówimy o nim po raz pierwszy raz, nie wiemy nic na jego temat, nie opisujemy ani nie określamy go)

Er kauft eine Zeitung

On kupuje "jakąś" gazetę

(nie widzimy, co to za gazeta, nie wiemy o niej nic, nie jest ona ważna w  tym zdaniu)

Der Kuli ist lang.  Ten długopis jest długi.

(mówimy o nim po raz drugi, podkreślamy, że chodzi właśnie o ten długopis, żaden inny)

Das Buch ist interessant. Ta książka jest interesująca.
(ta konkretna książka, żadna inna, jest interesująca i jest przedmiotem naszej rozmowy)
Die Wand ist gelb.

Ta ściana jest żółta.

(mówimy o konkretnym obiekcie, który być może właśnie widzimy, wskazujemy  na niego).

Wybór rodzajnika - określonego lub nie – bywa niekiedy wątpliwy dla uczących się języka niemieckiego. Często mylimy się i zamiast rodzajnika nieokreślonego podajemy określony, lub na odwrót. Nie jest to na szczęście traktowane jako duży błąd, jednak kiedy użyjemy niewłaściwego rodzajnika, nauczyciele/lektorzy poprawiają nas. Kiedy więc należy stosować rodzajnik określony, a kiedy nieokreślony? Czy można go w ogóle opuścić? Odpowiedzi na te pytania znajdują się w kolejnych podrozdziałach.







Dołącz do ludzi uczących się słówek efektywniej